Vergunningsvrij bouwen: de complete gids 2026

Wanneer mag je bouwen zonder vergunning?

Sinds de invoering van de Omgevingswet in 2024 zijn de regels voor vergunningsvrij bouwen veranderd. De kern: veel kleine bouwwerken bij je woning mogen zonder vergunning, maar er zijn grenzen.

De belangrijkste regels

Aan- of uitbouw aan de achterkant

Maximaal 4 meter diep vanaf de oorspronkelijke achtergevel
Niet hoger dan het bestaande gebouw (max 5 meter)
Niet meer dan 50% van het erf bebouwen
Alleen op de begane grond

Bijgebouw (schuur, garage)

In de achtertuin, minimaal 1 meter van de erfgrens
Maximaal 30 m2 oppervlakte
Niet hoger dan 5 meter (met kap) of 3 meter (plat dak)
Alleen op de begane grond

Dakkapel

Achterkant: meestal vergunningsvrij
Voorkant: bijna altijd vergunningplichtig
Niet breder dan 50% van het dakvlak
Minimaal 50 cm van de dakrand

Schutting of erfafscheiding

Maximaal 2 meter hoog in de achtertuin
Maximaal 1 meter hoog aan de voorkant
Op de erfgrens mag, mits je buurman akkoord gaat

Zonnepanelen

Op het dak: vrijwel altijd vergunningsvrij
Mogen niet boven de nok uitsteken
Bij monumenten gelden andere regels

Wanneer heb je WEL een vergunning nodig?

Bouwen aan de voorzijde van je woning
Dakopbouwen of extra verdieping toevoegen
Bouwen bij een monument of in beschermd stadsgezicht
Woningsplitsing (van 1 naar meerdere woningen)
Overschrijding van de 50% erfbebouwingsregel
Als het bestemmingsplan of omgevingsplan het niet toestaat

Veelgemaakte fouten

"Het staat achter, dus het mag" — niet als je al meer dan 50% van het erf bebouwd hebt
Wel bouwen, niet melden — sommige vergunningsvrije werkzaamheden moeten wel gemeld worden bij de gemeente
Welstand negeren — ook vergunningsvrije bouwwerken moeten voldoen aan redelijke eisen van welstand
Bestemmingsplan niet checken — het bestemmingsplan kan strengere regels hebben dan de landelijke regels

Check jouw situatie

De regels variëren per gemeente en per locatie. Wat in Amsterdam vergunningsvrij is, kan in Oisterwijk vergunningplichtig zijn. Voer je adres in op bouwen.ai om direct te zien wat er op jouw specifieke locatie mag.